Kapıyı açıyorsun ve işte orada: çiğnenmiş ayakkabı, devrilmiş çöp kutusu, paramparça kâğıtlar. Bir de köpeğin: kulakları yatık, başı aşağıda, gözleri seninkilerden kaçıyor. Öyle bir itirafa benziyor ki başka türlü okumak zor.
O yüz ifadesi aslında ne söylüyor
Davranış uzmanları bunlara yatıştırma sinyalleri der ve bu sinyaller yerdeki dağınıklığa değil, sana yöneliktir. İyi bilinen bir deneyde sahipler hiçbir yanlış yapmamış köpekleri azarladı ve o masum köpekler tıpatıp aynı “suçlu” hâli takındı. Bu bakış suçu değil, senin ses tonunu ve duruşunu takip eder.
- Geriye yatmış kulaklar, eğilmiş baş, bacak arasına kıstırılmış ya da alçakta hızlı hızlı sallanan kuyruk
- Kaçırılan gözler, dudak yalama, durup dururken kocaman bir esneme
- Yan yan sıvışmak, sırtüstü yuvarlanmak, ağır çekimde usulca yaklaşmak
Hepsi bir araya geldiğinde aşağı yukarı şunu söyler: Üzgün olduğunu görüyorum ve bunun bitmesini istiyorum. Bu bir itiraf değil, barış isteğidir.
Sonradan azarlamak neden işe yaramaz
Köpekler sonraki bir iki saniyede olandan öğrenir. Üç saat önce yapılmış bir dağınıklığa eve döndüğünde, azarı bağlayabilecekleri hiçbir şey kalmamıştır; sen, kapı girişi ve dağınıklığın kendisi dışında. Bazı köpekler sen eve geldiğinde saklanmaya başlar. Bazıları tuvaletini kimsenin görmediği koltuğun arkasına yapmaya başlar. Davranış durmaz, sadece yer değiştirir.
Gerçekten işe yarayanlar
- Köpeği değil, düzeni değiştir: ayakkabılar dolapta, kapaklı bir çöp kutusu, sen dışarıdayken kapalı bir kapı.
- Dürtüye izin verilen bir çıkış yolu ver: hasar olduktan sonra değil, evden çıkarken verilen bir çiğneme ödülü ya da içi mamayla doldurulmuş bir oyuncak.
- İstediğin davranışı ödüllendir. Kendi oyuncağını sessizce çiğneyen bir köpek tam olarak doğru şeyi yapıyordur: bir ödülü ve güzel bir sözü hak eden an tam da odur.
- Bu sadece sen yokken oluyorsa ve volta atma, salya akıtma ya da havlamayla birlikte geliyorsa, yaramazlıktan çok stres olma ihtimali yüksektir; veterinerinle konuşmaya değer.
Köpeğinin yüzündeki ifade bir itiraf değil. Bir soru: Aramız hâlâ iyi mi? Ona cevap ver, sonra git ayakkabıları kaldır.



